In Nederland groeit in gemeenten het besef dat haar leden door de week middenin de wereld staan en geweldige missionaire kansen hebben. In de maatschappij is immers een toenemende openheid voor ‘spiritualiteit’. Er is daarom een groeiende behoefte aan veel meer steun bij ‘christen zijn op je werk’ vanuit de gemeente.

Zijn mensen die ‘fulltime christen’ zijn zoals voorgangers en zendelingen, geestelijker en dus belangrijker dan ‘gewone christenen’? Velen menen van wel, maar is dat terecht?

Het idee dat geestelijk werk belangrijker is dan ‘gewoon’ werk komt uit het Griekse dualisme. Daar is onderscheid tussen ziel en lichaam, en materie is er niet belangrijk, maar alleen het geestelijke. Dit heeft onze theologie doortrokken en bepaalt mede onze hedendaagse kijk op de werkelijkheid. In onze ogen is de ‘geestelijkheid’ veelal geestelijker (en dus belangrijker) dan ‘de rest’. We kennen zelfs intuïtief een zekere rangorde toe aan een aantal christelijke functies. Bovenaan staat onze geestelijke leider, gevolgd door de zendeling of missionaris, de fulltime kerkelijk werkers, de ‘tentenmaker’ die weliswaar een ‘gewoon beroep’ heeft, maar er eigenlijk is om het Evangelie bekend te maken. Daarna komt degene die een geestelijk ambt vervult als ouderling, oudste of kerkelijk werker en ten slotte, helemaal onderaan, de ‘gewone christenen’... Ruwweg dus het onderscheid tussen ‘clerus’ en ‘leken’. Sinds de Reformatie is het priesterschap van álle gelovigen in de Bijbel weliswaar herontdekt, maar in de praktijk is dat nog maar op weinig plaatsen doorgevoerd.

Klopt onze theologie van werk en arbeid?

De Bijbelse visie staat haaks op onze theologie van werk en arbeid. Adam en Eva kregen al vóór de zondeval van God de opdracht om te heersen en te werken (Gen. 1:26, 28 en 2:15, 19). De waarde van ons werk ontlenen we dan ook aan God zelf, die als Schepper werkzaam is. In ons werken mogen we Hem weerspiegelen en met Hem een ruimte scheppen waar de mens kan bloeien. En daarom is God ook geïnteresseerd in wat wij doen en wil Hij betrokken zijn. Verder in het Oude Testament vormt het leven één geheel, is er wat betreft werk geen onderscheid tussen het ‘natuurlijke’ en ‘geestelijke’. Denk aan Jozef, David, Nehemia, Amos, Daniël, Esther en een Bijbelboek als Spreuken. In het Nieuwe Testament is het niet anders. “Wat u ook doet, doe het van harte, alsof het voor de Heer is...” (Kol. 3:23), “Maar zonder Mij kun je niets doen.” (Joh. 15:5), “Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen, opdat ze jullie goede daden zien en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.” (Mat. 5:16) Voor God is het dus niet belangrijk wat we doen, of waar, maar met welke houding en motieven we dingen doen.

Toerusting is nodig

Deze diep in onze christelijke en kerkelijke culturen verankerde visie bepaalt hoe we met elkaar omgaan. Er is bijvoorbeeld wel aandacht voor de activiteiten binnen de gemeente, waarvoor dan ook gebed wordt gevraagd en mensen worden toegerust. Maar er is nauwelijks aandacht voor wat je nodig hebt om als christen te functioneren op je werkplek. Terwijl je juist dáár het grootste deel van je tijd doorbrengt en met veel mensen in natuurlijk contact komt. Voor de zondagsschool wordt gebeden, maar de leraren op ‘gewone scholen’ vergeten we gemakkelijk in ons gebed. Aan de wand hangt een wereldkaart met de zendelingen die we ondersteunen, maar de vele honderden christenen die een ‘gewone baan’ hebben in diezelfde wereld, zijn onzichtbaar en krijgen hoegenaamd geen aandacht. Er zijn weinig preken over ‘geloven op maandag’, er is nauwelijks onderwijs over ‘christen zijn op je werk’, en er is een povere pastorale zorg voor deze fulltime werkers in de frontlinie... ‘Gewoon werk’ wordt nog te weinig gezien als een kans en opdracht en te veel als een min of meer noodzakelijk kwaad om in ons onderhoud te voorzien en de gemeente te financieren.

Hoe kan de kerk/gemeente daarin helpen? Een aantal tips.

Werk is voor God belangrijk, en maakt deel uit van Gods oorspronkelijke plan met de mens. Onze eerste roeping is kind van God te zijn. Dat bepaalt wie we zijn, het soort werk dat we doen heeft daarmee niks te maken. Het werk van broeders en zusters in Christus verdient ondersteuning, waar ze zich ook bevinden en wat ze ook doen. Of ze nou bij elkaar zijn in gemeenten en kleine groepen, of verspreid in de wereld. Op je gewone werkplek kun je geestelijk groeien, kunnen geestelijke gaven zich ontwikkelen en is plaats voor bedieningen en evangelisatie.

2. Geef in de gemeente aandacht voor het werk

In de preken op zondag en in het onderwijs kunnen we stelselmatig aandacht geven aan thema’s als ‘christen zijn op je werk’ en de roeping van christenen op hun werk. Hoe kun je het werk als bedieningsterrein zien? Hoe getuigen? Moet je altijd nederig en dienstbaar zijn, mag je ook ‘nee’ zeggen? Zijn conflicten te voorkómen? Mag je werkelijk jezelf zijn? Hoe ga je om met leidinggevenden? Is een intensieve baan te combineren met een actief sociaal, geestelijk en gezinsleven? Hoe stel je prioriteiten? Hoe spreek je de waarheid? Enzovoort. Lees goede boeken over dit onderwerp, en behandel die bijvoorbeeld samen op een studiekring. Te overwegen is om een gespreksgroep te starten met christenen uit andere kerken.

3. Rust werkende christenen toe

Er wordt wel gezegd dat je als christen een getuige behoort te zijn op je werk, maar hoe je als christen met lastige situaties om moet gaan, daar hoor je weinig over. Alsof God niet geïnteresseerd is in je werk en je alleen maar ziet als een instrument om het evangelie door te geven. Luister naar de behoeften van de werkers en bid voor ze. Vraag regelmatig wat de belangrijkste kwesties zijn op het werk of school. Vraag hoe de gemeente hen beter zou kunnen steunen op deze gebieden. Maak gebruik van de diensten van organisaties die zich hierin gespecialiseerd hebben, zoals www.gelovenopmaandag.nl.

4. Moedig christenen aan om samen te bidden op het werk

Wijs christenen op de mogelijkheid om samen met collega’s op hun werk een gebedsgroepje te starten. Je kunt op je werk ook een Alpha-cursus doen! Moedig christenen aan om contact te zoeken met andere christenen in eenzelfde beroepsgroep of situatie om van elkaar te leren.

Samenwerking kerk – werk:

we staan nog maar aan het begin van hoopgevende veranderingen. En het kwartje is nog lang niet bij iedereen gevallen. Laten we alle kansen benutten: doet u ook mee?

Boekentips

Eddy de Pender: Help! Het is weer maandag

Uitgeverij Buijten & Schipperheijn (ISBN 9058812200)

Mark Greene: YES! ‘t Is weer maandag

Uitgeverij Medema (ISBN 906353468x)

E-book ‘YES! ‘t Is weer maandag’

gratis te downloaden via www.medema.nl

John Temple: God dienen op de werkplek

Uitgeverij Kok ten Have (ISBN 9789043516112)

John S.Garfield en Harold R.Eberle: Moderne Koningen

Uitgeverij Bread of Life (ISBN 9075226713).

Kent Humphreys: Preken voor paarden

Uitgeverij Barnabas Jongbloed (ISBN 9789085201052).

Maarten Pijnacker Hordijk is vanaf 1986 betrokken bij bedrijfsbidstonden. Hij publiceert regelmatig over ‘christen zijn op je werk’ en bundelt alle info op www.bedrijfsgebed.nl.